Коста Абраш 22
Тел ++389 96 262 064

Векови наназад Охрид привлекувал голем броj учени луѓе. Тоа се должи на неговото исклучително историско и културно значење. Но, Охрид бил подложен и на освоjувачките планови на низа воjсководци. Голем дел од движното материjално благо во освоjувачките походи засекогаш е однесено од Охрид и денес се наоѓа во музеите, архивите, библиотеките или во приватните колекции во многу земjи.

Поради тоа по завршувањето на Втората светска воjна веднаш е пристапено кон прибирање на музеjските материjали, така што, на 1 маj 1951 година биле отворени вратите на Народниот музеj во Охрид. Музеjот имал археолошко, етнолошко и историско одделение, а нешто подоцна е формирана стручна библиотека и препараторска работилница. Во 1953 година во составот на Народниот музеj влегла и Уметничката галериjа. Архивот на Охрид, во прво време, исто така , работел во составот на музеjот, но во 1954 година се одделува како посебна институциjа

Благодареjќи на ангажманот на вработените извршени се броjни истражувања на регистра-ните 400-ни археолошки локалитети во рамките на тогашната Охридска околиjа.

Во 1962 година поради потребата да се формира посебна институциjа коjа ќе се грижи за заштита и одржување на недвижните споменици на културата формиран е Општинскиот завод за заштита на спомениците на културата. Во 1973 година заради взаемната поврзаност на двете институции извршена е интеграциjа и е формирана една установа - Завод за заштита на спомениците на културата и Народен Музеj.

Во понатамошниот период на работа институциjата целосно ги реконструира куќата на Робевци каде е сместена археолошка поставка, фонд на предмети од семеjството Робевци и дела од охридската резбарска школа ; куќата на Христо Узунов во коjа се наоѓа историското одделение и каде е поместена изложба " Национално-ослободителното движење во Охрид и Охридско " ; куќата на Ураниjа во коjа се наоѓа Етнолошкото одделение и просторот за ликовни изложби; во старата зграда на училиштето "Климент Охридски" е сместена постоjаната постановка "Словенска писменост" и во поранешната спортска сала на училиштето (наспроти црквата Света Богородица Перивлепта) е отворена Галериjата на икони.

Заводот за заштита на спомениците на културата и Народен музеj располага со мошне значаен фонд на икони и уметнички слики. Во депоата има околу 800 икони создадени од XII до XIX век, а од нив наjрепрезентативните се поместени во Галериjата на икони. Фондот на уметнички слики " Моша Пиjаде" брои околу 380 дела создадени од наjзначаjните ликовни уметници од Македониjа и поранешните jугословенски простори.

Заводот во рамките на своjата организациона постевеност има повеќе одделениjа: археолошко, историско, етнолошко, славистичко , архитектонско, историjа на уметност, современа уметност, а има и сопствена библиотека и фото и препараторска лабораториjа.

Македонски просветители 4
Тел/Факс ++389 96 261 063

Домот на културата "Григор Прличев" е изграден 1959 година и располага со површина од 2.500 м2 од кои на сценскиот простор отпаѓаат 412 м2. Има две сали со 800 седишта. Опремен е со светлосен парк и озвучување. Располага и со два изложбени салони со околу 750 м2.

Оваа културна институциjа во текот на годината остварува обемна програма коjа ги задоволува интересите и потребите на граѓаните од Охрид. Понудата на уметничките содржини е од областа на музичката и ликовната култура, литературата, филмот, фолклорот и драмската уметност.

Домот на културата "Григор Прличев" како матична деjност го има "Охридскиот театар", коj мошне успешно делува последниве десетина години. Во наjскоро време можно е да прерасне во професионален театар, бидеjќи вработени се троjца професионални актери, редовни гости се уште троjца дипломирани актери, професионален режисер од Велика Британиjа и извршен сценограф од Бугариjа.

Формирано е детско драмско студио кое во моментов брои околу 100 членови од шест до дванаесет годишна возраст, водени од професионален актер.

Секторот -кино работи перманентно во текот на годината и просечно се прикажуваат околу 60 филмови.

Во Домот на културата активен е ликовниот живот. Континуирано во двата простори за оваа намена, годишно, се организираат над 30-тина изложби. Се презентираат уметници кои делуваат на полето на сликарството, скулптурата, цртежот, графиката, уметничката фотографиjа, инсталациjата, карикатурата и дизаjнот.

Манифестациjата во чест на Охридскиот поет Григор Прличев, Домот на културата jа организира од 1954 година. Прличев е еден од наjголемите литерарни автори од времето на Преродбата. Заедно со Книгоиздателството "Детска радост" од Скопjе, секоjа година, се распишува конкурс за наjдобра поема за наградата "Григор Прличев". Беседите се одржуваат секоjа година на 5 и 6 февруари.

Oд самодеjностите треба да се спомене дека постои ансамбл за народни песни и игри "Бисери", коj, преку неколку генерациски постави, го презентира македонскиот фолклор и песна. Во Домот работи и Оркестар на народни инструменти.

Никола Карев 6
Тел / Факс ++389 96 32 104

Градскиот народен одбор од Охрид на 29 март 1951 донесол решение со кое е формиран Градски архив со задача да jа прибира, заштитува и научно обработува архивската граѓа од подрачjето на општината Охрид и тогашната Охридска околиjа.

Градскиот архив со работа започнал на 1 април 1951 година во просториите на Градскиот народен одбор со едно вработено лице. Вака формираниот архив работел сосема кратко, така што од 1 маj 1951 до 1 септември 1955 година е во составот на Народниот музеj- Охрид. Потоа се одвоjува како самостоjна институциjа со надлежност на работа на подрачjето на општините Охрид, Струга, Ресен, Кичево и Дебар ( и Македонски брод до 1965 година).

Во 1990 година Историскиот архив е трансформиран во Подрачно одделение на единствената организациjа Архив на Македониjа, без промена на териториjалната надлежност.

Основната деjност на Архивот е истражување, прибирање, обработка на архивската граѓа, заштита, користење, публикување и презентирање пред пошироката jавност.

Архивската деjност се ивршува преку следните сектори:
  
       - сектор за инспекциски надзор и заштита на архивската граѓа каj имателите;
       - сектор за средување и обработка на граѓата;
       - сектор за заштита и евиденциjа на граѓата во самата институциjа;
       - сектор за истражувања, публикување, информации и користење на архивската граѓа.

Истражувањата во странските држави го врши Архивот на Македониjа, а договори за соработка со соодветни архивски служби се потпишани со Турциjа, Бугариjа, Унгариjа, Руската федерациjа, Словениjа, Хрватска, Албаниjа, со Истражувачкиот институт при Мемориjалниот центар на холокаустот од Вашингтон - САД, Италиjа и други земjи.

Во депоата на Архивот во Охрид се чува архивска граѓа од вкупно 675 фондови. Архивската граѓа од постариот период од 1500 до 1941 година е пишувана на македонски, турски, грчки, француски и српски jазик. Поголемиот дел од архивската граѓа што се чува во Архивот во Охрид се однесува на периодот од 1944 до денес.